اتوماتیک استارت چیست + وظیفه و طرز کار اتومات استارت خودرو

اتوماتیک استارت خودرو چیست؟

اتوماتیک استارت خودرو بخش استوانه ای کوچک از استارت خودرو است که به بدنه موتور استارت متصل است و دو وظیفه اصلی را بر عهده دارد: اول اتصال جریان برق باتری به موتور استارت و دوم جلو راندن دنده استارت (پینیون) برای درگیری با دنده متصل به موتور خودرو (فلایویل). سیم پیچ کشنده، سیم پیچ نگهدارنده، پلانجر، فنر بازگرداننده، پولکی و دو شاخه از قطعات تشکیل دهنده اتوماتیک استارت هستند. در بیان غیر دقیق و عامیانه به اتوماتیک استارت ماشین، اتومات استارت هم گفته می شود.

اتوماتیک استارت یک آهنربای الکتریکی قوی است که موقع استارت زدن با دریافت سیگنال ضعیف سوئیچ استارت، جریان برق به استارت را برقرار می کند و دنده استارت را با دنده بزرگ متصل به موتور درگیر می کند تا موتور خودرو بچرخد. این قطعه به موتور استارت چسبیده و استوانه ای شکل است؛ استوانه بزرگ موتور استارت و استوانه کوچک اتوماتیک آن است. اتوماتیک استارت مثل یک پل جریان برق را بین باتری و موتور استارت برقرار می کند. علاوه بر این، اتوماتیک استارت وظیفه درگیر کردن دنده استارت یا پینیون (Pinion) را با دنده فلایویل (Flywheel) بر عهده دارد. دنده استارت پس از درگیر شدن با دنده فلایویل، از جریان قوی برق باتری استفاده می کند تا چرخش اولیه در موتور ایجاد شده و خودرو روشن شود.

اتوماتیک استارت معمولا با رله استارت اشتباه گرفته می شود. رله استارت یک کلید الکتریکی است که با چرخاندن سوییچ خودرو، سیگنال ضعیفی دریافت می کند و برق باتری را به موتور استارت متصل می کند؛ اما اتوماتیک استارت علاوه بر اینکه یک کلید الکتریکی مقاوم است، وظیفه درگیر کردن دنده استارت را هم بر عهده دارد.

وظیفه اتوماتیک استارت چیست؟

موتور استارت به اتوماتیک استارت وابسته است و توسط آن کنترل می شود. اتوماتیک استارت دو وظیفه اصلی را بر عهده دارد که در ادامه آن ها را بیان کرده ایم.

وظیفه اول اتوماتیک استارت: اتصال برق باتری به موتور استارت

یکی از دو وظیفه مهم اتوماتیک استارت، وصل کردن مدار بین باتری خودرو و موتور استارت است. برای اینکه موتور استارت شروع به چرخش کند، به 150 الی 400 آمپر برق نیاز دارد. سوییچ استارت ساختار ظریفی دارد و نمی تواند این جریان بالا را تحمل کند. عبور جریان بالا از این سوییچ باعث داغ شدن و حتی آتش گرفتن آن می شود. به همین دلیل وظیفه انتقال جریان قوی باتری به موتور استارت بر عهده اتوماتیک استارت است.

کار دوم اتوماتیک استارت: جلو راندن دنده پینیون و درگیر کردن آن با فلایویل

برای این که موتور استارت بتواند چرخش اولیه موتور خودرو را برای روشن شدن آن فراهم کند، باید دنده آن با فلایویل درگیر شود. دنده استارت یک چرخ دنده کوچک به نام پینیون است که با چرخ دنده بزرگی به نام فلایویل درگیر می شود. وظیفه جلو راندن دنده پینیون برای درگیری با فلایویل بر عهده اتوماتیک استارت است. دو شاخه قطعه مهمی از اتوماتیک استارت است که موقع استارت زدن خودرو، دنده پینیون را به سمت جلو حرکت می دهد تا با فلایویل درگیر شود.

طرز کار اتوماتیک استارت

نحوه کار اتوماتیک استارت خودرو به این شکل است که ابتدا اتوماتیک استارت به وسیله سیگنالی که با چرخاندن سوییچ خودرو به آن می رسد، کار خود را شروع می کند. می توانید عملکرد اتوماتیک استارت را در ویدئو زیر ببینید:

طرز عملکرد اتوماتیک استارت در 4 مرحله به ترتیب به شرح زیر است:

1. دریافت سیگنال و ایجاد میدان مغناطیسی: در ابتدا با باز کردن سوییچ خودرو، برق ضعیفی به اتوماتیک استارت می رسد که سیگنالی برای شروع فعالیت آن است. سیم پیچ های داخل اتوماتیک این برق ضعیف را تقویت می کنند و باعث ایجاد میدان مغناطیسی قوی می شوند.
2. حرکت پلانجر به سمت داخل: میدان مغناطیسی ایجاد شده توسط سیم پیچ های اتوماتیک استارت، باعث کشیده شدن پلانجر به داخل اتوماتیک استارت می شود. جابجایی پلانجر دو عملکرد را به همراه دارد:

• عملکرد مکانیکی: همزمان با حرکت پلانجر، اهرم دو شاخه که به آن متصل است هم حرکت می کند و دنده استارت یا همان پینیون را به جلو می راند. در نتیجه دنده پینیون با فلایویل درگیر می شود. سپس موتور استارت می چرخد و به واسطه درگیر بودن دنده استارت با دنده فلایویل، موتور را می چرخاند تا موتور راه بیفتد و روشن شود.
• عملکرد الکتریکی: پلانجر هنگام حرکت به سمت داخل اتوماتیک استارت، با پولکی رسانا برخورد می کند و آن را از داخل به دو ترمینال برق اصلی اتوماتیک می چسباند. با این کار، اتصال برق بین باتری و موتور استارت برقرار می شود.

3. حفظ وضعیت درگیری: پس از درگیر شدن دنده پینیون با فلایویل، سیم پیچ کشنده غیر فعال می شود و سیم پیچ نگهدارنده پلانجر را در جای خود نگه می دارد. در چنین حالتی درگیری دنده پینیون با فلایویل ادامه پیدا می کند تا خودرو کامل روشن شود و دیگر نیازی به استارت نباشد.
4. روشن شدن خودرو و جدا شدن دنده پینیون: با روشن شدن کامل خودرو باید دنده پینیون از فلایویل جدا شود؛ چون اگر خودرو روشن شود فلایویل با سرعت بیشتری دنده پینیون را می چرخاند که می تواند به استارت آسیب بزند. یک کلاچ یک طرفه جزء دنده پینیون است که باعث می شود چرخش سریع دنده فلایویل بعد از روشن شدن موتور خودرو به دنده پینیون و استارت منتقل نشود و از آسیب فوری موتور استارت در اثر تاخیر در رها کردن به موقع سوئیچ استارت جلوگیری کند.

هنگامی که خودرو روشن شد باید سوییچ خودرو را رها کنید تا سیگنال ارسالی به اتوماتیک استارت متوقف شود. در چنین حالتی جریان برق داخل سیم پیچ های اتوماتیک استارت قطع می شود و فنر بازگرداننده پلانجر را به محل اولیه خود بر می گرداند. بنابراین دو شاخه دنده پینیون را دوباره به عقب بر می گرداند تا از فلایویل جدا شود. با برگشت پلانجر به محل اصلی خود، اتصال دو ترمینال اصلی اتوماتیک هم قطع می شود و موتور استارت متوقف می شود.

قطعات اتوماتیک استارت (داخلی)

قطعات و اجزا اتوماتیک استارت که داخل آن هستند عبارتند از:

• سیم پیچ کشنده: این سیم پیچ، یکی از سیم پیچ های داخل اتوماتیک استارت است که میدان مغناطیسی قوی ایجاد می کند و قطعه ای به نام پلانجر را به سمت خود می کشد.
• سیم پیچ نگهدارنده: دومین سیم پیچ داخل اتوماتیک استارت است که میدان مغناطیسی آن از سیم پیچ کشنده ضعیف تر است. این سیم پیچ برق کمتری نسبت به سیم پیچ کشنده مصرف می کند و قطعه پلانجر را در محل خود ثابت نگه می دارد.
• پلانجر: پلانجر هسته آهنی و متحرک اتوماتیک استارت است. میدان مغناطیسی ایجاد شده در سیم پیچ ها این قطعه را به سمت داخل اتوماتیک استارت می کشد.
• پولکی: حرکت پلانجر به سمت داخل اتوماتیک استارت، قطعه ای رسانا به نام پولکی را به سمت دیواره داخلی اتوماتیک استارت هل می دهد. پولکی از جنس مس است و مدار الکتریکی بین باتری و موتور استارت را تکمیل می کند. در نتیجه موتور استارت به حرکت در می آید.
• فنر بازگرداننده: این فنر وظیفه دارد که پس از قطع جریان سیم پیچ های اتوماتیک استارت، پلانجر را به محل اولیه آن برگرداند.

قطعات اتوماتیک استارت (قطعات و اتصالات خارجی)

• بدنه: اتوماتیک استارت دارای یک بدنه از جنس فولاد است که قطعات داخلی آن را در بر می گیرد و به بدنه موتور استارت متصل است.
• ترمینال های برق: در پشت اتوماتیک استارت، دو پیچ و یک فیش وجود دارد که ترمینال های برق آن هستند. پیچ بالایی با نام «B» یا «S» به قطب مثبت باتری خودرو متصل می شود. پیچ پایین با نام «M» به موتور استارت متصل می شود. پولکی داخل اتوماتیک استارت با چسبیدن به دیواره داخلی آن، این 2 پیچ را از داخل به یکدیگر متصل می کند. فیش اتوماتیک استارت با سیم نازک تری به سوییچ استارت خودرو متصل است. هنگامی که سوییچ خودرو را می چرخانید، سیگنال از طریق این ترمینال وارد اتوماتیک استارت می شود.

• دو شاخه: اهرمی است که به پلانجر متصل شده است و با حرکت پلانجر به سمت داخل، دنده استارت (پینیون) را به سمت جلو هل می دهد. در نتیجه دنده پینیون با فلایویل موتور درگیر می شود.