روش تست آفتامات دینام خودرو [4 روش قدم به قدم]

تست آفتامات دینام با مولتی متر از مهم ترین و رایج ترین روش های تست آفتامات دینام است. در این روش، ولتاژ خروجی، افت ولتاژ و بررسی های مربوط به مدارهای ورودی IG و S انجام می شود. روش های دیگر تست آفتامات دینام شامل تست فولفیلد، تست آفتامات با منبع تغذیه و در نهایت تست آفتامات دینام با لامپ تست است. کم نور شدن چراغ های جلو، خرابی باتری و آسیب به قطعات الکترونیکی نشانه های آفتامات دینام خراب است اما برای قطعیت از خرابی و جلوگیری از صدمات ناشی از خرابی آفتامات دینام می توانید با استفاده از روش های تست آفتامات دینام که در این مقاله به آن ها اشاره می شود سلامت آفتامات دینام را چک کنید. یک آفتامات دینام سالم و در حال کار، ولتاژ سیستم خودرو را زمانی که موتور روشن و تحت بار الکتریکی است، بین 13.5 تا 14.5 ولت نگه می دارد. ولتاژ بالای 15.0 ولت (شرایط اورشارژ یا شارژ بیش از حد) یا پایین تر از 13.4 ولت (شرایط آندرشارژ یا شارژ ناکافی) به شدت نشان می دهد که آفتامات دینام خراب شده است.

ابزارها و اقدامات احتیاطی برای تست آفتامات دینام

همیشه قبل از هر کاری، کابل منفی باتری را جدا کنید تا از اتصالی های تصادفی و آسیب به کامپیوتر خودرو (ECU) جلوگیری شود. توجه داشته باشید که تست فولفیلد (بای پس) بسیار خطرناک است، زیرا ولتاژ می تواند فورا به بالای 16 ولت برسد. این تست باید فقط به صورت لحظه ای (1 تا 2 ثانیه) و هرگز روی خودروهای مدرن تحت کنترل کامپیوتر (PCM) انجام نشود. در نهایت، دقت داشته باشید که هنگام تست سوکت ها، پراب مولتی متر را به زور وارد پین ها نکنید، زیرا این کار ترمینال (اتصال فلزی ظریف داخل سوکت) را گشاد کرده و باعث ایجاد یک اتصال ضعیف جدید می شود.

برای شروع تست آفتامات دینام ابزار های زیر را آماده کنید.

• مولتی متر دیجیتال (DVOM): برای اندازه گیری دقیق ولتاژ DC و مقاومت.
• لامپ تست 12 ولت: برای بررسی سریع وجود برق یا اتصال بدنه.
• سیم جامپر (ترجیحا فیوزدار): برای تست بای پس (فولفیلد).
• تجهیزات تست روی میزکار: شامل منبع تغذیه متغیر (15-10 ولت) و مقاومت (180-1k اهم) برای تست خارج از خودرو.

انواع روش های تست رگولاتور دینام (آفتامات)

این بخش چهار روش اصلی تست رگولاتور دینام را، از رایج ترین بررسی های روی خودرو تا تست قطعی روی میز کار، به تفصیل شرح می دهد.

1) روش تست آفتامات دینام با مولتی متر

این مهم ترین و رایج ترین روش تست آفتامات دینام خودرو است که می تواند اکثر مشکلات مربوط به این قطعه را شناسایی کند.

تست استاندارد ولتاژ خروجی (بررسی عملکرد آفتامات دینام)

مولتی متر را روی رنج 20 ولت DC تنظیم کنید. سیم قرمز (مثبت) را به ترمینال مثبت باتری و سیم مشکی را به ترمینال منفی باتری وصل کنید. در حالی که موتور خاموش است ولتاژ ساکن باتری را ثبت کنید. یک باتری سالم باید تقریبا 12.0 تا 13.0 ولت را نشان دهد. موتور را روشن کنید. ولتاژ باید بلافاصله افزایش یابد و به حدود 13.8 ولت برسد. سپس دور موتور را به PRM 2000 – 1500 افزایش دهید. ولتاژ باید بالا رفته و در محدوده هدف (مثلا 14.5 ولت) ثابت شود. اگر ولتاژ از 15.0 ولت فراتر رفت، آفتامات معیوب است. اکنون در حالی که موتور در دور بالا کار می کند، تمام لوازم جانبی الکتریکی سنگین (نور بالای چراغ های جلو، فن بخاری یا کولر، گرم کن شیشه عقب) را روشن کنید. ولتاژ باید ثابت بماند و در حالت ایده آل در محدوده 13.5 تا 14.5 ولت باقی بماند. افت شدید به زیر 13.0 ولت نشان دهنده مشکل در سیستم شارژ است.

روش تست افت ولتاژ (بررسی یکپارچگی سیم کشی)

این تست مشخص می کند که آیا مقاومت بالا در سیم کشی مانع از رسیدن جریان شارژ کامل به باتری می شود یا خیر. یک کابل خراب می تواند شبیه به یک آفتامات خراب عمل کند. این تست باید با موتور روشن و همچنین روشن بودن تمام لوازم جانبی الکتریکی انجام شود. تست افت ولتاژ را در دو حالت تست مدار مثبت و تست مدار منفی انجام می دهیم. برای تست مدار مثبت کافی است مولتی متر را روی رنج ولتاژ DC پایین (مثلا 2 ولت) تنظیم کنید. سپس سیم قرمز را به پایه خروجی اصلی دینام (B+) و سیم مشکی را به ترمینال مثبت (+) باتری وصل کنید. عددی که نشان می دهد باید زیر 0.25 ولت باشد. عدد بالاتر نشان دهنده مقاومت بالا در سیم شارژ است. اکنون برای انجام تست مدار منفی نیز ابتدا مولتی متر را روی رنج ولتاژ DC پایین (مثلا 2 ولت) تنظیم کنید. سپس سیم قرمز را به ترمینال منفی (-) باتری و سیم مشکی را به بدنه فلزی دینام (اتصال بدنه) وصل کنید. این عدد نیز باید زیر 0.25 ولت باشد. عدد بالاتر نشان دهنده اتصال بدنه ضعیف است.

بررسی مدارهای ورودی و سنس آفتامات

آفتامات (رگولاتور) برای اینکه درست کار کند، به دو سیگنال ورودی مهم نیاز دارد: یک سیگنال برق (IG) که این سیگنال به آفتامات فرمان می دهد که روشن شود. و یک سیگنال سنس (S) که این سیگنال ولتاژ واقعی باتری را به آفتامات اطلاع می دهد تا آفتامات بداند چه مقدار شارژ نیاز دارد.

بررسی برق سوئیچ (IG): با استفاده از لامپ تست یا مولتی متر، تایید کنید که ترمینال IG در سوکت آفتامات، هنگامی که سوئیچ در حالت روشن (ON) است، ولتاژ 12+ ولت دریافت می کند.

بررسی مدار سنس (S): سیم S ولتاژ واقعی باتری را به آفتامات گزارش می دهد. اگر این سیم قطع، شل یا سولفاته شده باشد، آفتامات ولتاژ را به 0 ولت می خواند و فکر می کند باتری مرده است. در نتیجه، فرمان شارژ حداکثری و مداوم را صادر می کند که منجر به اورشارژ شدید می شود.

تست 1 (ولتاژ): آفتامات توسط یک فیش یا کانکتور پلاستیکی به دسته ی اصلی سیم کشی خودرو متصل است. با سوئیچ بسته، ترمینال S را در همان سوکت دسته سیم پیدا کنید. این سیم باید همیشه ولتاژ کامل باتری (بیش از 12 ولت) را داشته باشد.

تست 2 (مقاومت): در حالی که سوکت آفتامات جدا است، مولتی متر را روی حالت اهم تنظیم کنید. مقاومت بین ترمینال S روی دسته سیم و پایه مثبت باتری را اندازه گیری کنید. این عدد باید کمتر از 0.5 اهم باشد.

2) تست آفتامات دینام به روش فولفیلد (بای پس)

این روش تست آفتامات دینام فقط برای کاربران پیشرفته و روی خودروهای قدیمی تر و غیرکامپیوتری است. این تست مشخص می کند که آیا وضعیت عدم شارژ ناشی از خرابی آفتامات است یا خرابی دینام. هدف از این تست، کنار گذاشتن (بای پس کردن) آفتامات و وادار کردن دینام به تولید حداکثر توان کنترل نشده است. قبل از تست آفتامات دینام، باید مشخص کنید که سیستم مدار نوع A است (آفتامات اتصال بدنه را کنترل می کند) یا مدار نوع B (آفتامات برق مثبت را کنترل می کند)، زیرا روش تست برای این دو دقیقا برعکس یکدیگر است.

تست آفتامات دینام خارجی

سوکت دسته سیم آفتامات را جدا کنید. یک مولتی متر برای نظارت بر ولتاژ به باتری وصل کنید. برای تست بای پس یک سیم جامپر فیوزدار را بین ترمینال A (باتری) و ترمینال F (فیلد) در سوکت دسته سیم وصل کنید. موتور را برای حداکثر چند ثانیه روشن کنید. اگر ولتاژ باتری افزایش قابل توجهی داشت مثلا 0.5 ولت یا بیشتر جهش کرد، دینام سالم است و آفتامات خراب است. اگر ولتاژ افزایش نیافت، دینام خراب است.

تست آفتامات دینام داخلی

سوراخ تست D شکل را در پشت دینام پیدا کنید. یک پیچ گوشتی را وارد سوراخ کنید تا بین زبانه فیلد داخلی و بدنه فلزی دینام (اتصال بدنه) تماس برقرار شود. سیم فیلد سبز رنگ را از دینام جدا کنید. یک سیم جامپر از ترمینال فیلد دینام به یک اتصال بدنه خوب وصل کنید. موتور را برای مدت کوتاهی روشن کنید. اگر سیستم شروع به شارژ کرد، آفتامات خراب است.

3) روش تست آفتامات دینام با منبع تغذیه

این قطعی ترین تست است اما به دلیل نیاز به تجهیزات، معمولا مختص تعمیرگاه های حرفه ای است. در این روش تست آفتامات دینام، در یک محیط کنترل شده و ایزوله آزمایش می شود. برای تست آفتامات دینام با منبع تغذیه به موارد زیر نیاز داریم:

1. تجهیزات: یک منبع تغذیه DC متغیر، یک مولتی متر دیجیتال و یک بار (مثلا یک مقاومت 180 اهمی یا یک لامپ تست) مورد نیاز است.
2. اتصال: ترمینال ورودی (سنس)، اتصال بدنه (منفی) و فیلد (خروجی) آفتامات را شناسایی کنید.
3. راه اندازی: سیم های مثبت و منفی منبع تغذیه را به ترتیب به ترمینال های ورودی و اتصال بدنه آفتامات وصل کنید. بار یا لامپ تست را بین ترمینال فیلد و اتصال بدنه وصل کنید.

تست آفتامات دینام با قطع کردن رگولاسیون ولتاژ

1. منبع تغذیه را با ولتاژ پایین، مثلا 10 ولت، روشن کنید. بار یا لامپ تست باید روشن شود، که نشان می دهد آفتامات در حال ارسال برق به فیلد است.
2. به آرامی ورودی منبع تغذیه را افزایش دهید.
3. هنگامی که ولتاژ ورودی به نقطه تنظیم آفتامات می رسد (معمولا 13 تا 14 ولت)، یک آفتامات سالم برق فیلد را قطع می کند. ولتاژ خروجی به نزدیک صفر کاهش می یابد و لامپ نشانگر خاموش می شود. اگر آفتامات در ولتاژ اشتباهی قطع می کند. ولتاژ خروجی به نزدیک صفر کاهش می یابد و لامپ نشانگر خاموش می شود. اگر آفتامات در ولتاژ اشتباهی قطع کند یا اصلا قطع نکند، معیوب است.

تست آفتامات دینام روی میزکار (تست لرزش و حرارت)

تست لرزش: در حالی که آفتامات درست زیر نقطه قطع خود روشن است (لامپ روشن)، به آرامی با یک ابزار پلاستیکی به آن ضربه بزنید. لامپ نباید چشمک بزند.

تست حرارتی: آفتامات را به آرامی با سشوار گرم کنید و تست قطع کردن را تکرار کنید. آفتاماتی که در حالت سرد کار می کند اما در حالت گرم از کار می افتد، معیوب است.

4) روش تست آفتامات دینام با لامپ

تست خود آفتامات دینام با لامپ تست امکان پذیر نیست. لامپ تست فقط یک ابزار ساده برای بررسی های جانبی است تا مطمئن شوید برق و اتصال بدنه (منفی) به درستی به سوکت آفتامات می رسد.

استفاده از لامپ تست برای بررسی برق و اتصال بدنه

برای بررسی برق، در ترمینال IG یا S، گیره لامپ تست را به یک اتصال بدنه خوب (مثلا قطب منفی باتری) وصل کنید. پراب (نوک) لامپ تست را به سیمی که می خواهید تست کنید مانند سیم برق ورودی IG بزنید. اگر لامپ تست روشن شد، یعنی برق 12+ ولت در آن سیم وجود دارد.

برای بررسی اتصال بدنه، گیره لامپ تست را به یک منبع برق خوب (مانند قطب مثبت باتری) وصل کنید. پراب را به نقطه اتصال مورد نظر (مانند سیم اتصال بدنه آفتامات یا پایه نصب آن) بزنید. اگر لامپ تست روشن شد، یعنی مسیر اتصال بدنه سالم است.

نتیجه گیری روش های تست آفتامات دینام

تست آفتامات دینام با استفاده از مولتی متر مهم ترین روش تست آفتامات دینام است که می تواند اکثر خرابی ها، از جمله مشکلات مربوط به مدار حیاتی سنس یا سیم کشی با مقاومت بالا را شناسایی کنند. اگر این تست بی نتیجه بود، روش های پیشرفته تری مانند تست فول – فیلد، تست آفتامات با منبع تغذیه و یا لامپ تست می تواند به طور قطعی خرابی دینام را از خرابی آفتامات جدا کنند. تشخیص دقیق الکترونیک خودروهای مدرن برای جلوگیری از آسیب پرهزینه به قطعات، حیاتی است.