تست دینام با لامپ فقط در ۵ دقیقه + ویدئو

تست دینام با لامپ روشی ساده است برای بررسی رسیدن سیگنال کنترل به دینام و سنجش برق تولید کردن آن. برای بررسی سیگنال کنترل با لامپ تست، ولتاژ داشتن سوکت ورودی به دینام را بررسی می کنیم. برای سنجش برق تولید کردن دینام باید پروب لامپ تست را به ترمینال خروجی دینام متصل و خودرو را روشن کنیم؛ اگر دینام سالم باشد باید نور لامپ تست بیشتر شود.

تست دینام با لامپ با دو روش

تست دینام ماشین با لامپ روشی ساده برای بررسی درست کار کردن دینام خودرو است و به دو روش قابل انجام است: یکی تست دینام با لامپ تست (Test Light) و دوم تست دینام با لامپ جلوی خودرو. در این مقاله ابتدا روش عیب یابی و تست دینام با لامپ تست را بررسی می کنیم و در ادامه روشی ساده با بررسی میزان نور چراغ خودرو قبل و بعد از روشن شدن خودرو را بیان می کنیم.

تست دینام با لامپ تست (روش اول)

لامپ تست خودرو یا تستر مدار ابزاری ساده و ارزان قیمت است که اغلب توسط متخصصان برق خودرو برای بررسی وجود یا عدم وجود ولتاژ الکتریکی در مدارهای مختلف خودرو مورد استفاده قرار می گیرد. این ابزار از یک پروب فلزی، لامپ LED و یک یا دو گیره که با سیم به لامپ متصل شده تشکیل شده است.

روش تست دینام با لامپ تست، یک تست اولیه برای بررسی رسیدن سیگنال کنترل به دینام و همچنین چک کردن خروجی دینام است. این تست کمک می کند تا بفهمیم آیا مشکل روشن نشدن خودرو بعد از استارت زدن از نرسیدن فرمان های لازم به دینام است یا نه. همچنین تا حدی می توانیم بفهمیم آیا دینام برق کافی تولید می کند یا نه.

در ویدئوی زیر می توانید نحوه انجام تست سوکت ورودی دینام با لامپ تست را مشاهده کنید، سپس به توضیح فنی مراحل تست می پردازیم

روش تست دینام با لامپ

1. اطمینان حاصل کنید که خودرو به صورت ایمن پارک شده و موتور خاموش است.
2. شناسایی و جداسازی سوکت کنترل برق دینام: روی بدنه دینام، معمولا یک سوکت الکتریکی کوچک (یک سوکت دو پین) وجود دارد. این سوکت را با دقت از دینام جدا کنید. این سوکت وظیفه انتقال سیگنال های کنترلی به رگولاتور ولتاژ داخل دینام را برعهده دارد.
3. لامپ تست را به بدنه وصل کنید: گیره لامپ تست را به بدنه، سر منفی باتری یا یک تکه فلز تمیز و بدون رنگ شاسی ماشین بزنید. منظور این است که این گیره به یک جایی که برق ندارد و منفی است متصل شود. برای اطمینان پروب لامپ تست را به سر مثبت باتری متصل کنید و مطمئن شوید که روشن شود.
4. سوییچ را باز کنید و آن را در وضعیت روشن “ON” قرار دهید (یک مرحله قبل از استارت).
5. روی این سوکت دو پین وجود دارد. با اتصال پروب لامپ تست به هر دو پین مطمئن شوید که ولتاژ در آن ها وجود دارد. یعنی اگر لامپ تست روشن شد نشان می دهد که ولتاژ لازم از طریق سوییچ به هر دوی این پین ها می رسد و مدار مربوطه سالم است. برای اطمینان بیشتر سوییچ را ببندید و این بار لامپ تست باید خاموش شود.
6. در مرحله بعد، سر پروب را به ترمینال خروجی پشت دینام بزنید. باید ولتاژ سر باتری باعث روشن شدن لامپ تست شود. حالا در همین وضعیت که پروب به ترمینال دینام متصل است، با رعایت نکات ایمنی خودرو را روشن کنید؛ لامپ تست باید پرنورتر شود، چون دینام شروع به کار کرده و ولتاژ بیشتری نسبت به ولتاژ باتری تولید می کند.

تحلیل نتایج

اگر با اتصال لامپ تست به خروجی ترمینال دینام، بعد از روشن شدن خودرو لامپ تست پرنورتر نشد، به این معنی است که دینام به درستی کار نمی کند و خراب است.

اگر لامپ تست با باز بودن سوییچ در تست هر دو پین روشن شد، به این معنی است که ولتاژ اولیه برای فعال شدن به دینام می رسد. اگر لامپ تست روشن نشد، باید ببینید روشن نشدن مربوط به کدام پین است.

یکی از پین ها، پین برق پس از سوییچ است. کار این پین این است که وقتی سوئیچ باز است، ولتاژ مثبت 12 ولت را از باتری به دینام می فرستد. این ولتاژ یا سیگنال کنترلی به رگولاتور ولتاژ (آفتامات) داخل دینام اطلاع می دهد که باید آماده تولید برق باشد. بنابراین اگر لامپ تست روشن نشد، یعنی سیگنال کنترلی به درستی به دینام نمی رسد.

پین دیگر برای نمایش وضعیت دینام روی داشبورد خودرو است. اگر لامپ تست برای این پین روشن نشود یعنی سیگنال وضعیت به درستی به داشبورد ارسال نمی شود.

محدودیت های این روش

مشکل این روش آزمایش دینام با لامپ تست این است که تشخیص پرنورتر شدن لامپ تست ممکن است سخت باشد و از دقت تست بکاهد. اما اینکه دینام چه ولتاژی تولید می کند و آیا ولتاژ کافی برای تامین برق خودرو در حالت فشار بالا را می تواند تولید کند یا نه، در این تست قابل بررسی نیست و نیاز به استفاده از مولتی متر به جای لامپ تست است.

تست دینام با لامپ جلوی خودرو (روش دوم)

با مشاهده میزان نور چراغ های جلوی خودرو می توانید ارزیابی اولیه و ساده ای از درست کار کردن دینام خودرو داشته باشید. این روش به طور کلی نشان می دهد که آیا دینام کار می کند یا خراب شده است ولی نمی تواند ضعیف کار کردن دینام را نشان دهد. این تست دینام باید در شب انجام شود تا بتوانید میزان تفاوت نور چراغ ها را بهتر تشخیص دهید.

مراحل تست دینام خودرو با لامپ

1. خودرو را در سطح صاف پارک کنید و ترمز دستی را بکشید و ماشین روشن باشد.
2. تمام لوازم جانبی غیر ضروری مانند رادیو، کولر و چراغ های داخلی را خاموش کنید تا بار الکتریکی به حداقل برسد.
3. سوئیچ خودرو را باز کنید و چراغ جلوی خودرو را روشن کنید. به نور چراغ توجه کنید.
4. حالا استارت بزنید و خودرو را روشن کنید و به تغییر نور چراغ توجه کنید.

تحلیل نتایج

اگر نور چراغ بعد از روشن کردن ماشین بیشتر شد، یعنی دینام به درستی کار می کند؛ علت این است که در ابتدا که ماشین خاموش است، نور چراغ از طریق باتری ماشین تامین می شود. وقتی ماشین روشن می شود، دینام شروع به کار می کند و کار تامین برق خودرو را به عهده می گیرد. ولتاژ خروجی دینام همیشه 3 تا 4 ولت بیشتر از ولتاژ دو سر باتری است؛ بنابراین نور چراغ ماشین بعد از روشن شدن باید بیشتر شود.

روش نادرست: تست دینام با لامپ از طریق تغییر دور موتور

در بعضی منابع روش نادرستی برای تست دینام با لامپ خودرو بیان شده است. طبق این روش گفته می شود در حالتی که خودرو روشن و در حالت خلاص است، اگر دور موتور با گاز دادن به 1500 تا 2000 دور در دقیقه افزایش داده شود، اگر دینام سالم باشد باید تغییر جزئی در روشنایی چراغ های جلوی خودرو مشاهده شود. این مطلب نادرست است چون کار رگولاتور ولتاژ دینام خودرو یا همان آفتامات دینام این است که ولتاژ خروجی دینام را ثابت نگه دارد؛ با افزایش دور موتور، ولتاژ خروجی دینام تنها بین 0.5 تا 1 ولت بیشتر می شود و این مقدار تغییر ولتاژ، تاثیر قابل مشاهده ای روی میزان روشنایی چراغ های جلوی خودرو ندارد. به علاوه چراغ های مدرن تر (LED و زنون) درایورهای داخلی برای تنظیم ولتاژ و ثابت نگه داشتن نور دارند.

با توجه به نقش آفتامات دینام باید گفت اگر نور چراغ ها با افزایش دور موتور افزایش قابل مشاهده ای داشته باشند یعنی آفتامات دینام مشکل دارد و نمی تواند ولتاژ را ثابت نگه دارد و باید تعمیر شود.

انواع لامپ تست

لامپ های تست در بازار در دو نوع اصلی یافت می شوند: لامپ های تست دو گیره و لامپ های تست تک گیره. در لامپ تست های تک گیره، برای بررسی وجود برق مثبت، باید گیره را به یک نقطه منفی (مانند بدنه خودرو) متصل کنیم و برعکس، برای بررسی وجود برق منفی، گیره باید به یک نقطه مثبت (سر مثبت باتری) وصل شود. در لامپ تست هایی که دو گیره دارند و شامل قطب مثبت و منفی می شوند، شما به راحتی می توانید تشخیص دهید که آیا برق روی سوکت مثبت یا منفی (قطع یا وصل) است و دیگر نیازی به جا به جا کردن گیره نیست.

در این مقاله ما با لامپ تست تک گیره مراحل را توضیح دادیم چون تست لامپ تک گیره رایج تر است و بیشتر از آن استفاده می شود.

آیا تست دینام خودرو با لامپ یک راه قابل اطمینان است؟

با اینکه این روش ها می توانند یک سر نخ اولیه بدهند که آیا دینام کار می کند یا نه و اینکه آیا سیگنال های کنترل به دینام می رسد یا نه، ولی در مقایسه با تست های کامل تر مثل تست با مولتی متر محدودیت هایی دارند:

این روش ها دقیق نیستند: هر دو روش فقط یک ارزیابی کیفی ارائه می دهند؛ یعنی در این حد می توانید بفهمید که دینام کار می کند یا نه، یا سیگنال های کنترل به دینام می رسد یا نه. با این تست نمی توانید ضعیف کار کردن دینام را متوجه شوید.

تشخیص محدود: این روش ها اطلاعاتی در مورد سلامت قطعات داخلی دینام مثل دیودها، زغال ها و آفتامات نمی دهند.

احتمال تشخیص اشتباه: تشخیص میزان تغییر شدت نور لامپ جلوی خودرو با دقت بیننده وابسته است.

برای ماشین های جدید و سیستم های پیچیده مناسب نیست: ماشین های جدید سیستم های شارژ پیشرفته تری نسبت به ماشین های قدیمی دارند که توسط کامپیوتر (ECU) کنترل می شوند و برای تشخیص دقیق عملکرد دینام و ارتباط آن با کامپیوتر، به ابزار های پیشرفته تری نیاز است.

جمع بندی و توصیه نهایی

در مجموع، استفاده از لامپ تست و مشاهده نور چراغ جلوی خودرو برای تست سلامت دینام می تواند روشی سریع و ابتدایی برای بررسی اولیه عملکرد دینام باشد. با این حال این روش ها اطلاعات محدودی ارائه می دهند و قادر به ارزیابی دقیق ولتاژ خروجی، عملکرد رگولاتور (آفتامات) یا سلامت قطعات داخلی دینام نیستند. برای تشخیص مطمئن تر درست کار کردن دینام، توصیه می شود از مولتی متر برای اندازه گیری ولتاژ استفاده شود.