تست دینام روی میز کار [آموزش روش های تخصصی تست دینام خودرو]

تست دینام روی میز کار به تعمیرکاران اجازه می دهد تا با شبیه سازی شرایط واقعی کارکرد خودرو، عملکرد دینام را زیر بارهای الکتریکی مختلف بسنجند. از طریق اندازه گیری دقیق ولتاژ خروجی و جریان (آمپر)، می توان به طور قطعی سلامت رگولاتور ولتاژ، دیودها و سیم پیچ های داخلی را تأیید یا رد کرد.

نکات کلیدی

• تست روی میز کار برای تایید خروجی دینام بر اساس پارامتر های مشخص کارخانه ضروری است.
• تجهیزات اصلی شامل تست دینام، باتری 12 ولت، مولتی متر و دستگاه اعمال بار است.
• یک دینام 12 ولت سالم در حالت بی باری باید ولتاژی بین 13.5 تا 14.5 ولت تولید کند.
• در تست زیر بار، دینام باید ولتاژ را ثابت نگه داشته و حداقل 90 درصد از آمپراژ نامی خود را تولید نماید.

تجهیزات و ابزار مورد نیاز برای تست دینام روی میزکار

برای انجام یک تست دینام روی میز کار استاندارد و دقیق، به مجموعه ای از تجهیزات تخصصی و ابزار های اندازه گیری نیاز دارید:

• دستگاه تست دینام: این دستگاه اصلی ترین وسیله است که شامل یک موتور الکتریکی برای چرخاندن دینام با سرعت های قابل تنظیم و گیره هایی برای محکم کردن موتور و دینام است. دستگاه تست دینام روی میز کار معمولا به ولت متر، آمپر متر، منبع تغذیه و سیستم اعمال بار هم مجهز است ولی ممکن است این تجهیزات را نداشته باشد. اگر این دستگاه را ندارید میتوانید شبیه آن را خودتان بسازید که در انتهای مقاله بیان شده است.

• باتری 12 ولت: برای تامین برق اولیه و تحریک دینام، به یک باتری سالم و کاملا شارژ شده نیاز است.
• مولتی متر دیجیتال: برای اندازه گیری دقیق ولتاژ خروجی و تست مقاومت قطعات داخلی ضروری است.
• آمپر متر: برای اندازه گیری جریان (آمپر) خروجی دینام، به خصوص در تست زیر بار، استفاده می شود. مدل های انبری برای سهولت کار توصیه می شوند.
• دستگاه اعمال بار: این دستگاه یک مقاومت متغیر است که به شما اجازه می دهد باری مشابه مصرف کننده های خودرو مانند چراغ ها و کولر را به دینام اعمال کنید.
• تجهیزات ایمنی: استفاده از عینک ایمنی و دستکش در تمام مراحل کار الزامی است.

راهنمای گام به گام تست دینام روی میز کار

بعد از اینکه تجهیزات لازم را آماده کردید، می توانید تست دینام را در چهار مرحله اصلی انجام دهید:

مرحله اول: نصب دینام و اتصال کابل ها

در ابتدای فرآیند تست دینام روی میز کار، دینام را کاملا محکم و ایمن روی دستگاه تست ببندید. سپس، اتصالات برقی را با دقت به شکل زیر وصل کنید:

• کابل منفی باتری را به بدنه دینام وصل کنید تا اتصال زمین برقرار شود.
• کابل مثبت باتری را به ترمینال اصلی خروجی دینام که معمولا با علامت  B+نشان داده می شود، متصل کنید.
• سیم های مربوط به مدار تحریک  (IG) و چراغ هشدار (L) را به بخش های مخصوص خودشان روی دستگاه تست وصل کنید.

مرحله دوم: تست ولتاژ خروجی در حالت بدون بار

دستگاه را روشن کنید و به آرامی سرعت چرخش دینام را به حدود ۱۵۰۰ دور در دقیقه برسانید تا به دمای عادی کار خود برسد. حالا با یک مولتی متر، ولتاژ بین ترمینال B+ و بدنه دینام را اندازه بگیرید. یک دینام ۱۲ ولتی سالم باید ولتاژی ثابت بین 13.5 تا 14.5 ولت را نشان دهد. اگر ولتاژ کمتر از 13.8 ولت بود یا هیچ تغییری نداشت، به احتمال زیاد دینام خراب است.

مرحله سوم: تست عملکرد دینام زیر بار (تست آمپر)

این مرحله، مهم ترین بخش تست دینام است. سرعت دینام را تا حدود ۳۰۰۰ دور در دقیقه بالا ببرید. سپس به کمک دستگاه اعمال با  (Carbon Pile)بار الکتریکی روی دینام را به تدریج زیاد کنید تا جریان خروجی آن (که با آمپرمتر اندازه گیری می شود) به ۷۰ تا ۹۰ درصد توان اسمی دینام برسد. در این وضعیت، یک دینام سالم دو مشخصه اصلی دارد:

1. ولتاژ خروجی نباید بیشتر از 0.2 ولت کاهش پیدا کند و باید در محدوده استاندارد باقی بماند.
2. جریان خروجی یا همان آمپر، باید حداقل ۹۰ درصد عددی باشد که روی دینام نوشته شده است.

اگر آمپر تولیدی دینام کم باشد، یعنی دینام ضعیف است و باید تعمیر یا تعویض شود.

مرحله چهارم: تست های تکمیلی (دیود، استاتور و روتور)

برای پیدا کردن عیب های دقیق تر، می توان قطعات داخلی دینام را هم تست کرد. ساده ترین کار، بررسی دیود های یکسو کننده است. برای این کار، مولتی متر خود را روی حالت “تست دیود” بگذارید. وقتی سیم های مولتی متر را بین ترمینال B+ و بدنه دینام وصل می کنید، باید در یک جهت عددی بین ۴۰۰ تا ۸۰۰ میلی ولت و در جهت برعکس، مقاومت بی نهایت (OL) را ببینید. اگر نتیجه ای غیر از این مشاهده کردید، نشان دهنده خرابی دیود و وجود جریان برگشتی در دینام است.

تفسیر نتایج و اعداد در تست دینام روی میز کار

تحلیل اعداد به دست آمده از تست دینام روی میز کار، بخش نهایی کار است که سلامت یا خرابی دینام را مشخص می‌کند:

• ولتاژ کمتر از 13.5 ولت (در حالت زیر بار): این عدد نشان می دهد که دینام قدرت کافی برای شارژ کردن صحیح باتری را ندارد.
• ولتاژ بیشتر از ۱۵ ولت: این حالت معمولا به معنی خراب بودن رگولاتور ولتاژ یا آفتامات است و می تواند به باتری و سایر بخش های برقی خودرو آسیب جدی بزند.
• آمپر خروجی کمتر از ۹۰ درصد توان اسمی: اگر جریان خروجی دینام به ۹۰ درصد توان نوشته شده روی آن نرسد، احتمالا سیم پیچ استاتور ضعیف شده یا مشکل داخلی دیگری وجود دارد. در این صورت دینام معیوب به حساب می آید.
• روشن شدن چراغ دیود (Diode LED) روی دستگاه: این چراغ یک علامت قطعی برای خرابی دیود های یکسو کننده دینام است.

چرا و چه زمانی تست دینام روی میز کار انجام می شود؟

تست دینام روی میز کار در شرایط خاصی بسیار مفید و حتی ضروری است. این روش به شما کمک می کند تا عملکرد واقعی دینام را دقیق تر از تست های ساده ای که روی خودرو انجام می شود، بسنجید.

• برای تشخیص قطعی مشکل: گاهی اوقات تست دینام روی خودرو نتایج دقیقی به ما نمی دهد یا ما را به شک می اندازد. در این مواقع، تست روی میز کار می تواند به طور قطعی مشخص کند که دینام سالم است یا خراب.
• برای اطمینان از سلامت دینام قبل از نصب: بسیار مهم است که دینام های نو، تعمیر شده یا استوک را قبل از نصب روی خودرو تست کنید. این کار جلوی اتلاف وقت و هزینه برای نصب یک قطعه خراب را می گیرد.
• برای شبیه سازی شرایط واقعی: دستگاه تست این امکان را فراهم می کند که دینام را در سرعت های مختلف و زیر بار های گوناگون، درست مانند شرایطی که در زمان رانندگی پیش می آید، امتحان کنید و از عملکرد صحیح آن مطمئن شوید.

اشتباهات رایج و نکات ایمنی مهم

برای دریافت یک نتیجه دقیق و جلوگیری از بروز هرگونه خطر، از اشتباهات زیر پرهیز کنید:

• وصل کردن اشتباه کابل ها: همیشه در وصل کردن کابل های مثبت و منفی دقت کنید. یک اتصال اشتباه می تواند باعث اتصالی کوتاه شود و فورا به دیود های دینام یا خود دستگاه تست آسیب بزند.
• تست دینام سرد زیر بار: هرگز دینام سرد را زیر بار تست نکنید. ابتدا اجازه دهید دینام چند دقیقه در حالت بدون بار کار کند تا به دمای عادی خود برسد و سپس تست بار را شروع کنید.
• تنظیم نبودن کشش تسمه: مطمئن شوید که تسمه دستگاه تست به اندازه کافی سفت است. شل بودن تسمه باعث می شود روی پولی دینام سر بخورد و در نتیجه، میزان آمپر خروجی به اشتباه نمایش داده شود.
• رعایت نکردن نکات ایمنی: همیشه قبل از روشن کردن دستگاه، مطمئن شوید که دینام کاملا محکم در جای خود بسته شده است.

ساخت یک دستگاه تست دینام ساده

اگر به دستگاه تست دینام تجاری دسترسی ندارید، می‌توانید با استفاده از یک الکتروموتور و چند قطعه دیگر، یک مجموعه تست ساده و کاربردی بسازید. توضیحات کامل در مورد نحوه ساخت این دستگاه در مقاله ساخت دستگاه ساده تست دینام روی میز کار آمده است و در این جا مختصرا توضیح داده می شود. این کار برای تست‌های ساده کاملا امکان‌پذیر است، هرچند دقت دستگاه‌های حرفه‌ای را نخواهد داشت.

برای ساخت یک دستگاه تست دینام، یک الکتروموتور تهیه کنید که بتواند دینام را با دو دور مختلف 1500 دور و 3000 دور در دقیقه بچرخاند. دینام و الکتروموتور را به میز کار متصل و محکم کنید و با یک تسمه و پولی های مناسب، چرخش را به دینام منتقل کنید. برای شبیه سازی بار هم نیاز به یک مصرف کننده مثل چراغ های جلو خودرو یا کولر خودرو دارید. برای اندازه گیری هم به یک مولتی متر و یک آمپرمتر ترجیحا انبری نیاز دارید تا بتوانید جریان خروجی را اندازه بگیرید.

برای بار متغیر تا رسیدن به توان نامی دینام هم می توانید از چراغ خودرو استفاده کنید و در ادامه برای رسیدن به توان نامی، فن های خنک کننده رادیاتور که یکی از پرمصرف ترین قطعات الکتریکی خودرو هستند را وارد مدار کنید تا بار زیادی روی دینام بیفتد و به توان نامی نزدیک شود.

 

جمع بندی

تست دینام روی میز کار، یک روش استاندارد و کاملا ضروری در تعمیرات تخصصی خودرو محسوب می شود. این تست با فراهم کردن اطلاعات دقیق درباره ولتاژ، جریان و نحوه کار قطعات داخلی، هر گونه شکی را در مورد سالم بودن دینام برطرف می کند.

داشتن مهارت کافی در این روش، کیفیت عیب یابی و تعمیرات شما را به طور چشمگیری بالا می برد و در نهایت باعث صرفه جویی در وقت و جلب رضایت مشتری خواهد شد.