علت خراب شدن دینام ماشین [ ۹ دلیل رایج خرابی و کار نکردن دینام خودرو ]

علت های خرابی دینام خودرو عبارتند از: تمام شدن عمر مفید دینام، مشکل در قطعات مرتبط با دینام مثل باتری، مشکل در تسمه دینام، سولفاته شدن اتصالات شارژ باتری، کثیف شدن سطح دینام و استفاده از لوازم برقی پرمصرف مانند سیستم های صوتی قوی. مهم است که علت خراب شدن دینام ماشین را بفهمید، چون اگر علت را برطرف نکنید، ممکن است دینام جدید شما هم سریع خراب شود.

علت خرابی دینام ماشین چیست؟

علت کار نکردن و خرابی دینام ماشین می تواند ناشی از مشکلات قطعات داخلی آن باشد، یا به بخش هایی از خودرو ربط داشته باشد که به طور مستقیم یا غیر مستقیم با دینام مرتبط هستند. بنابراین عوامل بسیاری می توانند در خراب شدن دینام خودرو دخیل باشند.

دلایل خراب شدن دینام ماشین به ترتیب اهمیت عبارتند از:

• تمام شدن عمر مفید دینام
• خرابی و اشکال در باتری خودرو
• مشکل در اتصالات شارژ باتری
• فرسودگی تسمه دینام
• خراب شدن بلبرینگ دینام
• خرابی دیودهای دینام
• خرابی آفتامات (رگولاتور) دینام
• ورود گرد و غبار به داخل دینام
• کثیفی سطح دینام و خنک کاری ناقص
• ریختن روغن یا ضد یخ روی دینام
• لرزش دینام
• استفاده از سیستم صوتی قوی با مصرف بیش از ظرفیت دینام
• استفاده از لوازم برقی پرمصرف در خودرو بیش از ظرفیت دینام
• باتری به باتری کردن غیر اصولی

در ادامه، هر یک از این موارد را که توضیح می دهد چرا دینام ماشین خراب می شود، به تفصیل بررسی می کنیم.

رایج ترین علت خراب شدن دینام ماشین: خرابی و اشکال در باتری

بیش از 60 درصد از علت های خرابی دینام خودرو مربوط به خراب بودن باتری است. باتری به طور مستقیم با دینام در ارتباط است. وظیفه باتری تامین برق کافی برای استارت زدن ماشین است. دینام همراه با روشن شدن خودرو شروع به کار می کند و یکی از وظایف مهم آن شارژ کردن باتری است. هنگامی که باتری خراب باشد شارژ نگه نمی دارد. خالی ماندن باتری باعث می شود که دینام مجبور شود بیش از حد استاندارد کار کند تا هر بار آن را کامل شارژ کند. بنابراین علت خراب شدن دینام به خاطر این است که دینام دائما تحت فشار است و داغ می شود و ممکن است قطعاتی مانند دیود دینام بسوزد.

مشکل در اتصالات شارژ باتری

علت خراب شدن دینام ماشین می تواند به خاطر مشکل در اتصالات شارژ باتری باشد. دینام با استفاده از کابل هایی به دو سر باتری متصل می شود و آن را شارژ می کند. اگر مقاومت این کابل ها زیاد باشد، رگولاتور دینام سعی می کند افت ولتاژ را جبران کند و فشار بیشتری به دینام می آید. سولفاته شدن اتصالات سر باتری هم باعث ایجاد مقاومت الکتریکی و کاهش رسانایی کابل های برق می شود. افزایش مقاومت باعث افزایش دمای دینام و در نتیجه خراب شدن تدریجی آن می شود.

همچنین شل بودن این اتصالات باعث قطع و وصل شدن برق می شود که ممکن است شوک الکتریکی به دینام وارد کند. شوک الکتریکی ممکن است به دیودهای دینام آسیب برساند. علاوه بر این، اگر اتصال باتری به دینام به شکل ناگهانی قطع شود، افزایش شدید ولتاژ در یک لحظه رخ می دهد که رگولاتور و دیودهای دینام را می سوزاند.

فرسودگی تسمه دینام

تسمه دینام انرژی مکانیکی موتور را به دینام منتقل می کند که در نتیجه آن، دینام می چرخد و برق تولید می کند. تسمه دینام به مرور زمان دچار فرسودگی می شود و ترک می خورد. به علاوه آلوده شدن تسمه دینام با روغن یا ضدیخ، باعث می شود که روی پولی سُر بخورد و سریع تر فرسوده شود. این سُر خوردن باعث صدای جیغ، کاهش خروجی دینام و فرسودگی بیشتر تسمه می شود. به همین دلیل لازم است تسمه دینام را به صورت دوره ای عوض کنید تا مشکلی برای دینام ایجاد نکند. توصیه می شود حداکثر هر 160 هزار کیلومتر رانندگی تسمه دینام تعویض شود؛ البته تسمه های بی کیفیت ممکن است سریع تر فرسوده شوند و نیاز به تعویض داشته باشند. بنابراین فرسودگی تسمه دینام یکی از علت های خرابی دینام ماشین است.

تسمه دینام باید کشش کافی داشته باشد. اگر تسمه دینام شل باشد سر می خورد. سر خوردن تسمه دینام باعث می شود که دینام کند تر بچرخد و برق کمتری تولید کند. در چنین حالتی باتری خودرو به اندازه کافی شارژ نمی شود و به تدریج خالی می شود. با خالی شدن باتری فشار روی دینام بیشتر می شود و داغ می کند که در نهایت منجر به خرابی آن می شود. سفت بودن بیش از حد تسمه دینام هم به بلبرینگ دینام فشار می آورد و ممکن است آن را بشکند.

تمام شدن عمر مفید دینام

تمام شدن عمر مفید دینام می تواند دلیل خراب شدن دینام ماشین باشد. دینام قطعه ای است که عمر آن محدود است. همراه با چرخیدن موتور، دینام هم می چرخد و قطعات داخلی آن در اثر اصطکاک ساییده شده و از بین می روند. بنابراین از کار افتادن دینام در طی زمان عادی است و دینام در هر حالت پس از مدت زمان خاصی خراب می شود. دینام خودرو در حالت عادی حدود 120 هزار الی 240 هزار کیلومتر عمر می کند.

عمر دینام خودرو به جنس و کیفیت آن، سالم بودن قطعات متصل به آن و محیطی که خودرو در آن قرار دارد بستگی دارد. بلبرینگ و ذغال های دینام، دو نمونه از قطعات داخلی آن هستند که بیشتر از بقیه قطعات در طول زمان دچار فرسودگی می شوند. فرسودگی دینام نشانه هایی مانند بوی سوختگی، صدای زوزه یا خرخر دارد.

خراب شدن بلبرینگ

بلبرینگ از قطعات حیاتی دینام است. عواملی مانند گرد و غبار، سفت بودن تسمه دینام و گرم شدن بیش از حد، می تواند به بلبرینگ دینام آسیب برساند. بلبرینگ خراب می تواند یکی از علت های خرابی دینام باشد.

 

خرابی قطعات الکتریکی دینام

دیود قطعه ای است که جریان متناوب (AC) دینام را به جریان مستقیم (DC) تبدیل می کند. دیود دینام ممکن است به علت گرمای بیش از حد، وارد شدن شوک الکتریکی یا لرزش خراب شود. خراب شدن دیود، باعث می شود که جریان متناوب دینام به درستی به جریان مستقیم تبدیل نشود. در چنین حالتی خودرو دچار برق دزدی می شود و باتری حتی هنگامی که خودرو خاموش است خالی می شود.

آفتامات یا رگولاتور هم بخش الکتریکی دیگری از دینام است که ولتاژ خروجی دینام را کنترل می کند. اگر رگولاتور خراب شود، ممکن است ولتاژ بیش از حد به باتری و قطعات دیگر وارد شود که باعث خراب شدن آن ها می شود. نفوذ آب، ضعف در طراحی دینام و اتصال بدنه نامناسب از دلایل خرابی رگولاتور هستند.

آلودگی دینام

دینام خودرو معمولا در قسمت کناری موتور و پایین تر از بخش هایی مانند درپوش سوپاپ و شلنگ های خنک کننده حاوی ضدیخ قرار گرفته است. به همین دلیل دینام به راحتی توسط روغن و ضد یخ آلوده می شود که این آلودگی ها آن را خراب می کنند. نشت روغن روی سطح دینام و نشستن ذرات گرد و غبار روی آن مانند یک عایق عمل می کنند و خنک سازی دینام را مختل می کنند. همچنین نفوذ روغن به داخل دینام باعث آسیب به ذغال ها و کلکتور دینام می شود. بنابراین آلودگی دینام یکی از دلایل خراب شدن دینام ماشین و از کار افتادن آن است.

لرزش دینام

لرزیدن خودرو تا حدی طبیعی است؛ اما لرزش بیش از حد موتور و رانندگی در جاده های ناهموار می تواند یکی از علت های خرابی دینام خودرو باشد. لرزش بیش از حد روتور و پولی ها را از حالت تعادل خارج می کند و به بلبرینگ دینام آسیب می رساند. دیودهای دینام هم به علت لرزش ممکن است خراب شوند.

سایر علت های خرابی دینام خودرو

علت خراب شدن دینام همیشه یک نقص فنی نیست. استفاده از سیستم های صوتی قوی می توانند فشار بر روی دینام را افزایش دهند. فشار زیاد روی دینام برای تولید برق بیشتر، باعث داغ کردن آن و در نهایت خراب شدنش می شود. لوازم برقی دیگری مانند یخچال خودرویی، چراغ های اضافی و اینورترهای برق ممکن است آمپر بیش از حد توان دینام مصرف کنند و دینام را به تدریج داغ می کنند. به همین دلیل باید استفاده از لوازم برقی پرمصرف در خودرو را کاهش داد تا باعث خراب شدن دینام خودرو نشود.

همچنین، باتری به باتری کردن غیر اصولی، یکی از دلایل کار نکردن دینام ماشین است. این فرایند می تواند به صورت آنی به دینام آسیب برساند. اشتباهاتی مانند وصل کردن قطب های معکوس در باتری به باتری، دینام را خراب می کنند.

اگر دینام خودرو خراب شد چه کنیم؟

اگر با علائم خرابی دینام خودرو مواجه شدید، باید در اسرع وقت ماشین را پیش یک برقکار کاربلد ببرید. برقکارها با ابزارهایی مانند مولتی متر دینام را تست می کنند. اگر برقکار تایید کرد که دینام خودرو خراب شده است، باید آن را با یک دینام جدید و با کیفیت تعویض کنید. دقت کنید که علت خراب شدن دینام را  قبل از نصب دینام جدید برطرف کنید تا دینام جدید خراب نشود.

نگهداری صحیح از دینام خودرو

چک کردن منظم باتری و اتصالات شارژ آن، دینام و تسمه دینام بسیار مهم است. همچنین استفاده از وسایل برقی اضافی در خودرو باید به حداقل برسد تا فشار اضافی روی دینام خودرو نباشد. نشانه های مربوط به خراب بودن دینام را جدی بگیرید و اگر با آن ها مواجه شدید سریع به برقکار مراجعه کنید.

خرابی های دینام چه نشانه هایی دارد؟

نشانه هایی وجود دارند که اگر با آن ها مواجه شدید می توانید احتمال دهید دینام خودرو خراب است؛ اما مشاهده این نشانه ها صد در صد به علت خرابی دینام نیست و تنها احتمال خراب بودن آن را افزایش می دهد. روشن شدن چراغ هشدار باتری، آهسته استارت خوردن خودرو، اختلال در کارکرد لوازم برقی و احساس بوی سوختگی، نمونه هایی از نشانه های خرابی دینام هستند. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد علت های خراب شدن دینام خودرو می توانید مقاله علائم خرابی دینام خودرو را مطالعه کنید.

جمع بندی: چرا دینام ماشین خراب می شود؟

مشکلات محیطی، خرابی سیستم های مرتبط با دینام و خراب شدن قطعات داخلی دینام، مهمترین دلایل خراب شدن دینام ماشین هستند. نگهداری صحیح از دینام باعث افزایش عمر مفید آن می شود و احتمال آسیب به قطعات دیگر خودرو را کم می کند. همیشه نشانه های خراب شدن دینام خودرو را جدی بگیرید. اگر دینام شما با مشکل مواجه شد، هر چه سریع تر خودرو را پیش یک برقکار حرفه ای ببرید. اگر خودرو شما پراید است مقاله تخصصی علت خرابی و کار نکردن دینام پراید را از دست ندهید.