روش های تست استارت خودرو، آموزش جامع و مرحله به مرحله

تست استارت روی میز کار بهترین روش برای بررسی خرابی استارت است. در این روش، می توانید با اتصال مستقیم باتری، عملکرد مکانیکی و درگیری دنده پینیون را بررسی کنید و با استفاده از مولتی متر، ایرادات داخلی مانند اتصال کوتاه یا خرابی سیم پیچ اتوماتیک را تشخیص دهید. علاوه بر این روش استارت را می توان بدون باز کردن روی خودرو تست کرد. در روش تست استارت روی خودرو با تحلیل دقیق صداهایی که هنگام استارت زدن می شنوید؛ می توانید علت مشکل را پیدا کنید. هر کدام از صداهایی که موقع استارت زدن می شنوید (صدای تق تکی، تق تق سریع، صدای قیژ یا سکوت کامل) نشان دهنده ایراد خاصی از خرابی استارت است. پس از این مرحله، با تست های پیشرفته تری مانند تست افت ولتاژ و تست جریان کشی، سلامت کابل ها و عملکرد داخلی موتور استارت را ارزیابی می کنید.

بخش اول: نحوه تست استارت خودرو روی میز

اگر استارت را تازه خریده اید یا آن را از روی خودرو باز کرده اید و می خواهید کاملا مطمئن شوید که این قطعه سالم است، بهترین روش، انجام تست استارت ماشین روی میز است. در این تست می توانید عملکرد مکانیکی و الکتریکی استارت را بدون نیاز به نصب روی خودرو، به دقت بررسی کنید. روش تست استارت به ویژه برای تعمیرکارانی که می خواهند قبل از مونتاژ یا نصب نهایی از سلامت استارت مطمئن شوند مفید است.

تست استارت خودرو با باتری

برای آموزش تست استارت با باتری، مقاله روش تست استارت با باتری را ببینید.

در تست استارت با باتری می توانیم با استفاده از یک باتری 12 ولت و کابل باتری، به استارت مانند شرایط واقعی برق برسانیم و واکنش آن را بررسی کنیم. تست استارت ماشین با باتری را به صورت زیر انجام دهید:

1- استارت را محکم کنید: استارت را با استفاده از یک گیره رومیزی محکم در جای خود ثابت کنید زیرا استارت هنگام فعال شدن، گشتاور بالایی تولید می کند و می تواند حرکت کند یا به شدت بپرد.

2- کابل منفی را وصل کنید: کابل اتصال مشکی را به قطب منفی (-) یک باتری 12 ولت وصل کنید. سر دیگر کابل مشکی را به بدنه فلزی استارت یا یکی از گوشواره های آن متصل کنید.

3- کابل مثبت را وصل کنید: یک سیم اتصال کوچک و روکش دار (سیم نمره 16 مناسب است) بردارید و یک سر آن را به ترمینال کوچک سیگنال روی اتوماتیک استارت که معمولا با حرف S مشخص شده، بزنید. سر دیگر این سیم را برای لحظه ای کوتاه به قطب مثبت باتری یا به همان پیچ مسی بزرگی که کابل اصلی را به آن وصل کرده اید تماس دهید.

تفسیر نتایج:

اگر دنده پینیون با قدرت به جلو پرتاب می شود و به سرعت می چرخد: استارت و اتوماتیک آن کاملا سالم است.

اگر دنده پینیون بیرون می آید ولی نمی چرخد یا به سختی می چرخد: اتوماتیک استارت سالم است ولی موتور استارت ایراد دارد.

اگر فقط یک صدای تق بلند شنیده ی شود و یا اصلا هیچ واکنشی اتفاق وجود ندارد: احتمال خرابی در اتوماتیک یا اتصالات داخلی استارت وجود دارد.

تست استارت با مولتی متر روی میز

برای تست سلامت استارت خودرو می توانید با استفاده از مولتی متر و بدون نیاز به برق دار کردن استارت، مشکلات داخلی سیم پیچ ها و اتصالات را بررسی کنید.

تست استارت با بررسی اتصال کوتاه به بدنه

 در این روش تست استارت بررسی می کنیم که آیا سیم پیچ های داخلی موتور به اشتباه با بدنه فلزی آن اتصال دارند یا خیر.

1- مولتی متر دیجیتال خود را در حالت تست اتصال کوتاه (بوق) یا روی بالاترین مقاومت (اهم) قرار دهید.

2- یک پراب را به پیچ برق اصلی (ترمینال مثبت استارت) بزنید.

3- پراب دیگر را به یک نقطه فلزی تمیز روی بدنه استارت بزنید.

4- عددی که روی نمایشگر مولتی متر می بینید باید مقاوت بی نهایت (OL) باشد و نباید بوق بزند. اگر عدد نزدیک صفر باشد یا مولتی متر بوق بزند، نشان دهنده اتصال کوتاه داخلی استارت است.

تست استارت با بررسی مقاوت سیم پیچ اتوماتیک استارت

این روش تست استارت، سلامت آهنربای الکتریکی داخل اتوماتیک را که استارت را درگیر می کند، بررسی می کند.

1- مولتی متر خود را روی پایین ترین حالت مقاومت (مثلا 20 اهم) بگذارید.

2- یک پراب را به ترمینال S روی اتوماتیک استارت بزنید.

3- پراب دیگر را به بدنه فلزی اتوماتیک یا بدنه استارت بزنید.

4- اگر مقاومت بین 0.4 تا 4.5 اهم باشد؛ سیم پیچ سالم است. اگر نمایشگر مولتی متر OL را نشان داد به معنای اتصال کوتاه در سیم پیچ است و اتوماتیک خراب است.

بخش دوم: روش تست استارت روی خودرو

زمانی که خودرو روشن نمی شود، نیازی نیست فورا استارت را باز کنید. می توانید با چند تست ساده روی خودر، عیب یابی اولیه انجام داد و از سالم بودن یا نبودن استارت مطمئن شد. در ادامه، این روش ها از ساده ترین تا دقیق ترین آورده شده است.

تست استارت با صدا: یک صدای تق بلند و تکی

اگر سوئیچ را چرخاندید و یه جای صدای چرخیدن موتور، فقط یک صدای واضح و محکم تق می شنوید، نشانه خرابی استارت است. صدای تق در واقع صدای حرکت پلانجر یا سلونوئید است که با دریافت برق از سوئیچ به جلو پرتاب می شود. این یعنی مدار کنترل استارت که شامل سوئیچ و رله است به احتمال زیاد سالم است اما مشکل در یکی از دو بخش زیر است:

1- کانتکت های داخلی اتوماتیک استارت: کانتکت های مسی داخل اتوماتیک که وظیفه انتقال جریان برق اصلی و قوی باتری به موتور استارت را دارند، فرسوده و سوخته اند. در این حالت، اتوماتیک عمل می کند اما نمی تواند برق را عبور دهد.

2- خرابی کامل موتور استارت: اتوماتیک سالم است و برق را به موتور استارت می رساند، اما خود موتور به دلیل فرسودگی زغالها، گیرپاژ کردن یا اتصال کوتاه داخلی توانایی چرخش را ندارد.

برای اطلاعات بیشتر در مورد دلایل مختلف این صدا می توانید به مقاله علت استارت نخوردن ماشین و صدای تق مراجعه کنید.

تست استارت با صدا: صدای تق تق سریع

شنیدن صدایی شبیه تق تق سریع، نشان دهنده باتری ضعیف، اتصال شل و خراب در سرباتری ها است. این صدا ناشی از تلاش سلونوئید برای درگیر کردن استارت است. معمولا چراغ های جلوی خودرو در این حالت به شدت کم نور می شوند. پس از شنیدن صدای تق تق سریع حتما وضعیت باتری را بررسی کنید.

تست استارت با صدا: صدای قیژ یا ساییدگی

شنیدن صدای ناهنجار ساییده شدن دو فلز روی هم (قیژ) یا صدای سریع و نیز یک موتور التکریکی که آزادانه می چرخد (هرزگردی)  در هنگام استارت زدن نشان دهنده، دو نوع خرابی مکانیکی متفاوت در استارت است:

1- صدای ساییدگی (قیژ): این صدا نشان می دهد دندانه های دنده استارت (پینیون) با دندانه های چرخ دنده بزرگ موتور (فلایویل) به درستی درگیر نمی شوند و روی هم ساییده می شوند. این  مشکل به دلیل شکستگی یا فرسودگی دندانه ها در هر یک از دو طرف است. استارت زدن مکرر می تواند به فلایویل آسیب جدی برساند (منبع).

2- صدای هرزگردی: این صدا شبیه صدای یک مینی فرز است. صدای هرزگردی یعنی موتور الکتریکی استارت کار می کند و در حال چرخش است، اما مکانیزم اتوماتیک استارت نمی تواند دنده پینیون را به جلو هل دهد تا با فلایویل درگیر شود. در واقع استارت در خلا می چرخد و قدرتش به موتور منتقل نمی شود.

اطلاعات کامل در مورد این روش در مقاله علت صدای قیژ ماشین آمده است.

تست استارت با صدا: بدون هیچ صدایی

اگر سوئیچ را چرخاندید و هیچ صدایی نشنیدید، نه صدای تق نه چرخش موتور؛ این احتمال وجود دارد که جریان برق به هیچ وجه به اتوماتیک استارت نمی رسد. این حالت ممکن است به دلیل فرسوده بودن سوئیچ زیر فرمان (مغزی سوئیچ)، خراب بودن رله استارت، سوختن فیوز استارت و یا قطع بودن سیمی که سیگنال را به اتوماتیک استارت می رساند رخ داده باشد.

تست استارت با صدا: استارت خوردن کند یا ضعیف

اگر موتور خودرو استارت می خورد و می چرخد، اما سرعت چرخش آن بسیار آهسته و با سختی انجام می شود، اگر چه ممکن است نشان دهنده فرسودگی خود استارت باشد، اما در بسیاری از موارد مشکل از جای دیگر است. قبل از تست استارت در این مواقع باید ابتدا باتری، کابل ها و اتصالات بدنه بررسی شوند. زیرا یک باتری ضعیف که نمی تواند آمپر کافی برای استارت فراهم کند یا وجود یک مقاومت بالا در مدار به دلیل کابل های خورده و یا شل بودن اتصالات باتری، می تواند علائمی شبیه استارت خراب ایجاد کند. اگر از سلامت باتری و تمیزی و استحکام اتصالات مطمئن شدید، می توان گفت که استارت به دلیل فرسودگی قطعات داخلی اش ضعیف شده است.

بررسی های فیزیکی ساده (تست ضربه و بازرسی چشمی)

تست ضربه: گاهی اوقات زغال های استارت گیر کرده اند. در این مواقع ضربه آرام با دسته پیچ گوشتی یا چکش به بدنه استارت ممکن است باعث آزاد شدن زغال ها شود. اگر خودر بعد از ضربه روشن شد، استارت نیاز به تعمیز یا تعویض دارد.

بازرسی چشمی: سر باتری ها را بررسی کنید. خوردگی (پودر سفید رنگ) یا شل بودن می تواند باعث عدم انتقال جریان شود. کابل های ضخیم باتری را دنبال کنید تا از اتصال محکم و بدون زنگ زدگی آنها مطمئن شوید.

تست پیشرفته با مولتی متر

تست پیشرفته استارت خودرو با مولتی متر به دو روش انجام می شود:

تست اول- بررسی رسیدن سیگنال به ترمینال S اتوماتیک

این روش تست استارت مشخص می کند که آیا برق از سوئیچ به برق به ترمینال S روی اتوماتیک می رسد یا خیر.

1- ترمینال کوچک S را روی اتوماتیک استارت پیدا کنید.

2-مولتی متر خود را روی ولتاژ DC تنظیم کنید.

3- پراب قرمز را به ترمینال S و پراب مشکی را به بدنه موتور وصل کنید.

4- از یک نفر بخواهید سوئیچ را در حالت استارت نگه دارد.

5- اگر مولتی متر 12 ولت را نشان داد. یعنی سوئیچ و مدار کنترل سالم است. اگر عدد 0 را نشان داد یعنی مشکلی در سوئیچ، فیوز، رله یا سیم کشی وجود دارد.

تست دوم- تست افت ولتاژ

با استفاده از تست افت ولتاژ می توانید وجود یا عدم وجود مقاومت در کابل ها را بررسی کنید. قبل از انجام این تست باید کاری کنیم که موتور خودرو در هنگام استارت زدن نچرخد. برای این کار باید پمپ بنزین را از مدار خارج کنیم. مراحل تست افت ولتاژ به صورت زیر است.

1- آماده سازی: خودرو را خاموش کنید و درب موتور را باز کنید. جعبه فیوز را که معمولا کنار باتری یا نزدیک گلگیر سمت راننده است را پیدا کنید. روی درپوش جعبه، نقشه فیوز ها چاپ شده است. دنبال فیوزی با برچسب Fuel Pump یا FP را پیدا کنید و با یک انبردست کوچک آن فیوز را بیرون بکشید. با برداشتن فیوز پمپ بنزین جلوی روشن شدن موتور گرفته می شود.

2- تست سمت مثبت: پروب قرمز مولتی متر را به قطب مثبت باتری و پروب مشکی را به پیچ بزرگ مثبت روی اتوماتیک استارت وصل کنید. از یک نفر بخواهید موتور را استارت بزند. اگر مولتی متر عددی بالاتر از 0.5 ولت را نشان داد مشکل در کابل یا اتصال است نه از خود استارت.

3- تست سمت اتصال بدنه: پروب قرمز مولتی متر را به بدنه فلزی استارت و پروب مشکی را به صطب منفی باتری وصل کنید از یک نفر بخواهید موتور را استارت بزند. اگر مولتی متر عددی بالاتر از 0.25 ولت را نشان داد خود استارت مشکلی ندارد و به احتمال زیاد مشکل در کابل یا اتصال است.

تست جریان کشی استارت

این نحوه تست برای بررسی میزان جریانی است که استارت در هنگام چرخاندن موتور مصرف می کند. اگر استارت بیش از حد یا کمتر از حد نرمال جریان بکشد، نشان دهنده مشکل است. برای این روش تست استارت به آمپرمتر انبری یا تستر جریان DC که بتواند حداقل تا 300 آمپر را بخواند نیاز داریم. برای انجام این تست مراحل زیر را انجام دهید.

1- پمپ بنزین را با خارج کردن فیوز غیر فعال کنید.

2- آمپر متر را دور کابل مثبت باتری که به سمت استارت می رود قرار دهید.

از یک نفر بخواهید سویچ را در حالت استارت نگه دارد. عدد روی آمپرمتر را بخوانید و با استانداردها مقایسه کنید.

• خودروهای 4 سیلندر: حدودا 130 تا 180 آمپر
• خودروهای 6 سیلندر: 160 تا 210 آمپر
• خودرو های 8 سیلندر: تا 250 آمپر یا بیشتر

در این روش تست استارت، اگر جریان مصرفی استارت در حالتی که استارت موتور را با سرعت کند و نامناسب می چرخاند (استارت کند) بیش از حد بالا باشد، یعنی احتمالا اصطکاک زیاد داخل استارت یا خرابی سیم پیچ وجود دارد. اما اگر جریان مصرفی استارت در حالت استارت کند کم باشد، یعنی ممکن است کابل ها خراب، زنگ زده یا باتری ضعیف باشد که جریان لازم را نمی رساند.